Podatki JDG w Polsce 2026: ryczałt, skala czy liniowy — porównanie na przykładach
Jakie podatki płaci JDG w Polsce
Nie ma osobnych podatków „dla cudzoziemców”: Ukrainiec na JDG płaci to samo, co Polak. Płatności są cztery, VAT — nie dla wszystkich.
- Podatek dochodowy (PIT) w jednej z trzech form: skala, liniowy albo ryczałt. Formę wybierasz sam i od niej zależy kwota.
- Składki społeczne ZUS: emerytalna, rentowa, wypadkowa, dobrowolna chorobowa i Fundusz Pracy. Od formy opodatkowania nie zależą. Jeden miesiąc w roku można ich nie płacić (wakacje składkowe, wniosek RWS do ZUS miesiąc wcześniej), składkę zdrowotną w tym miesiącu płaci się jak zwykle. W pierwszych latach można płacić mniej, o tym w artykule jak założyć JDG.
- Składka zdrowotna, czyli ubezpieczenie zdrowotne. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania, dlatego nie da się porównać form bez niej.
- VAT, jeśli jesteś jego podatnikiem. O limicie zwolnienia niżej.
Skala podatkowa: 12% i 32% od dochodu
Na skali podatek liczy się od dochodu, czyli przychodu minus koszty i składki społeczne: 12% do 120 000 zł dochodu rocznie i 32% od nadwyżki ponad ten próg. Pierwsze 30 000 zł dochodu jest wolne od podatku (kwota wolna), więc w praktyce od podatku odejmuje się 3 600 zł.
Skala to forma domyślna. Jeśli nie złożysz oświadczenia o innej formie, urząd skarbowy rozlicza Cię właśnie tak.
Tylko na skali dostępne są wspólne rozliczenie z małżonkiem i ulga na dzieci. Dla rodziny, w której jedno z małżonków nie ma dochodu, to odczuwalna różnica. W przykładach niżej tych ulg nie uwzględniamy.
Składka zdrowotna na skali to 9% dochodu, ale nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie w 2026 roku. Od podatku się jej nie odlicza.
Podatek liniowy: 19% od dochodu
Na liniowym podatek wynosi zawsze 19% od dochodu, bez kwoty wolnej i bez drugiego progu 32%. Koszty odlicza się tak samo jak na skali.
Składka zdrowotna jest tu niższa: 4,9% dochodu, minimum 432,54 zł miesięcznie. Zapłaconą składkę zdrowotną można odliczyć od dochodu, ale nie więcej niż 14 100 zł za 2026 rok.
Wspólnego rozliczenia z małżonkiem i ulgi na dzieci na liniowym nie ma. Dlatego ta forma ma zwykle sens tylko przy wysokim dochodzie, gdy na skali większa część dochodu wpadłaby w 32%.
Ryczałt: podatek od przychodu bez odliczania kosztów
Na ryczałcie podatek liczy się od całego przychodu. Od przychodu odejmuje się tylko składki społeczne i połowę zapłaconej składki zdrowotnej. Stawka zależy od tego, co dokładnie robisz.
| Rodzaj działalności | Stawka ryczałtu w 2026 |
|---|---|
| IT: tworzenie, testowanie, rozwój oprogramowania | 12% |
| IT: inne usługi niezwiązane z oprogramowaniem | 8,5% (urząd często to kwestionuje, klasyfikację trzeba sprawdzić) |
| Roboty budowlane | 5,5% |
| Kurier, przewóz autem lub busem do 2 t | 8,5% |
| Przewóz towarów autem powyżej 2 t | 5,5% |
| Naprawa i obsługa samochodów | 8,5% |
| Większość innych usług | 8,5% |
| Handel towarami | 3% |
Stawkę wyznacza kod klasyfikacji usługi (PKWiU), a nie nazwa zawodu. Składka zdrowotna na ryczałcie jest stała: 498,35 zł miesięcznie przy przychodzie do 60 000 zł, 830,58 zł — do 300 000 zł, 1 495,04 zł — powyżej 300 000 zł (2026). Źródło: art. 12 ustawy o ryczałcie, biznes.gov.pl.
Kto nie może być na ryczałcie
Ryczałt jest niedostępny dla niektórych rodzajów działalności i najczęściej dotyczy to warsztatów samochodowych: sprzedaż części i akcesoriów do pojazdów całkowicie wyklucza ryczałt. Tak stanowi art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy o ryczałcie. Wystarczy jedna osobna pozycja „sprzedaż części” na fakturze, żeby stracić prawo do tej formy.
Jeśli części wchodzą w skład naprawy i nie są sprzedawane osobno, cała faktura jest opodatkowana jak usługa stawką 8,5%. Ale warsztat, który osobno sprzedaje części, może wybierać tylko między skalą a liniowym.
Druga typowa pułapka: praca dla byłego pracodawcy. Jeśli w tym lub poprzednim roku wykonywałeś te same obowiązki dla tej samej firmy na umowie o pracę, ryczałt w tym roku jest niedostępny.
Ile wyjdzie za rok: 4 przykłady
Ten sam przychód i koszty, trzy formy. Kurier — z własnym autem i paliwem, warsztat — z częściami i wynajmem. Przykłady wzięliśmy z zawodów, z którymi najczęściej przychodzą do nas Ukraińcy. Razem = podatek + ZUS społeczny + składka zdrowotna, zł rocznie.
| Przykład przychód / koszty | Skala | Liniowy | Ryczałt |
|---|---|---|---|
| Freelancer IT 180 000 / 12 000 | 53 785 | 54 913 | 49 802 12% |
| Budowlaniec 150 000 / 25 000 | 39 394 | 45 122 | 38 055 5,5% |
| Kurier 110 000 / 45 000 | 28 042 | 33 722 | 38 415 8,5% |
| Warsztat samochodowy 220 000 / 130 000 | 32 044 | 38 472 | 47 765* 8,5% |
Obliczenie uproszczone, według formuły naszego kalkulatora: pełny ZUS za 11 miesięcy (21 194 zł) — jeden miesiąc w roku składek społecznych można nie płacić dzięki wakacjom składkowym; stawki 2026, bez wspólnego rozliczenia z małżonkiem i ulg na dzieci. Kwoty netto, bez VAT. *Dla warsztatu ryczałt jest możliwy tylko bez osobnej sprzedaży części. Przykłady są poglądowe: na Twoich liczbach wynik będzie inny.
Co pokazują przykłady
O wyborze decyduje przede wszystkim udział kosztów w przychodzie. Ryczałt nie pozwala odliczyć kosztów, więc wygrywa tam, gdzie kosztów jest mało: w IT koszty to 7% przychodu i ryczałt 12% jest tańszy od skali o 4 000 zł rocznie. Budowlaniec ma więcej kosztów, ale niska stawka 5,5% i tak trzyma ryczałt na pierwszym miejscu, choć różnica ze skalą to już tylko 1 300 zł.
U kuriera i w warsztacie koszty zjadają 40–60% przychodu: paliwo, leasing auta, części, wynajem. Na ryczałcie podatek od tych pieniędzy i tak się płaci, dlatego skala wychodzi taniej o 10 000 i 15 700 zł rocznie. Do tego po kosztach ich dochód jest niewielki i na skali dużą jego część pokrywa kwota wolna 30 000 zł: kurier z przykładu płaci tylko 1 657 zł podatku rocznie. Na ryczałcie kwoty wolnej nie ma. Tak właśnie wybierają nasi klienci: IT i budowlańcy najczęściej na ryczałcie, kurierzy i warsztaty — na skali.
Liniowy nie wygrał w żadnym przykładzie. Zaczyna wygrywać przy znacznie wyższym dochodzie, gdy na skali większa część wpada w 32%, a kosztów jest dużo, więc ryczałt nie pasuje.
Jak podejść do wyboru: 4 pytania
Zanim wybierzesz, odpowiedz sobie na cztery pytania. Żadne z nich samo nie rozstrzyga, ale razem pokazują, od której formy zacząć liczenie.
- Jaki udział przychodu stanowią koszty? Do 15–20%: najpierw policz ryczałt. Powyżej 30–40%: skala albo liniowy.
- Jaki dochód rocznie? Do 120 000 zł dochodu skala ma stawkę 12% i kwotę wolną. Powyżej tego progu policz też liniowy.
- Czy jest małżonek bez dochodu, dzieci? Wspólne rozliczenie i ulga na dzieci są tylko na skali.
- Czy Twój rodzaj działalności nie jest wyłączony z ryczałtu? Na przykład sprzedaż części samochodowych albo praca dla byłego pracodawcy.
Jak i do kiedy wybrać lub zmienić formę
Formę opodatkowania wybiera się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskałeś pierwszy przychód w roku. Jeśli pierwszy przychód był w styczniu, termin to 20 lutego. Jeśli w lutym — 20 marca. Jeśli pierwszy przychód przypadł na grudzień — do końca roku.
Nowa firma wskazuje formę już we wniosku CEIDG-1 przy rejestracji. Firma, która już działa, zmienia formę przez aktualizację wpisu w CEIDG na biznes.gov.pl. W trakcie roku formy zmienić nie można, tylko od następnego.
Jeśli termin minął, obowiązuje forma z poprzedniego roku. Oświadczenia o ryczałcie nie trzeba składać co roku: wybór przechodzi na kolejne lata, dopóki go nie zmienisz.
Częsta pomyłka: 20 stycznia to termin zapłaty podatku za grudzień, a nie termin zmiany formy. Formę można zmienić do 20 lutego, nawet jeśli za styczeń liczyłeś już podatek po staremu.
Kiedy i jak płacić podatek
W ciągu roku płacisz zaliczki, a po roku składasz zeznanie roczne.
| Forma | Zaliczki | Zeznanie roczne | Termin zeznania |
|---|---|---|---|
| Skala | co miesiąc do 20. dnia; kwartalnie — jeśli spełniasz warunki | PIT-36 | do 30 kwietnia |
| Liniowy | co miesiąc do 20. dnia; kwartalnie — jeśli spełniasz warunki | PIT-36L | do 30 kwietnia |
| Ryczałt | co miesiąc do 20. dnia; kwartalnie — jeśli spełniasz warunki | PIT-28 | do 30 kwietnia |
Podatek wpłaca się na indywidualny mikrorachunek podatkowy; jego numer generuje się na podatki.gov.pl po PESEL lub NIP.
VAT: kiedy zostajesz podatnikiem
Od 1 stycznia 2026 roku można nie rejestrować się jako podatnik VAT, dopóki przychód w roku nie przekroczy 240 000 zł (wcześniej 200 000 zł). Jeśli firma zaczęła działać w trakcie roku, limit liczy się proporcjonalnie do liczby dni.
Dla niektórych rodzajów działalności zwolnienie nie działa od pierwszego dnia, niezależnie od przychodu: lista jest w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT. Gdy tylko przychód przekroczy limit, trzeba zarejestrować się jako podatnik VAT, a wrócić do zwolnienia można dopiero po roku.
Na wybór formy PIT VAT nie wpływa: podatnik VAT może być na każdej z trzech form. Ale w przykładach wyżej wszystkie kwoty są netto.
Co robimy dla klientów na obsłudze
Przed rejestracją JDG liczymy skalę, liniowy i ryczałt na Twoich realnych liczbach razem ze składkami ZUS i zdrowotną. Co roku do 20 lutego sprawdzamy, czy sytuacja się zmieniła, i w razie potrzeby aktualizujemy formę w CEIDG.
Decyzję podejmujesz Ty, ale już z różnicą w złotych przed oczami. Obsługujemy po polsku, ukraińsku i rosyjsku, pracujemy online w całej Polsce.
Najczęstsze pytania
Jakie podatki płaci JDG w Polsce?
Podatek dochodowy w jednej z trzech form (skala 12/32%, liniowy 19% albo ryczałt od przychodu), składki społeczne ZUS i składkę zdrowotną. Jeśli przychód przekracza 240 000 zł rocznie albo wymaga tego rodzaj działalności, także VAT.
Do jakiej kwoty dochodu nie płaci się podatku?
Na skali pierwsze 30 000 zł dochodu rocznie jest wolne od podatku (kwota wolna). Na liniowym i ryczałcie takiej kwoty nie ma: podatek płaci się od pierwszej złotówki. Składki ZUS i zdrowotna od kwoty wolnej nie zależą.
Co się bardziej opłaca: ryczałt czy skala?
Zależy od udziału kosztów i stawki ryczałtu dla Twojej działalności. Przy małych kosztach (IT, część usług) ryczałt jest często tańszy. Przy dużych kosztach (transport, warsztat, handel z zakupem towaru) tańsza jest skala. Porównuj razem ze składką zdrowotną, inaczej obraz jest niepełny.
Czy można zmienić formę opodatkowania w trakcie roku?
Nie. Formę zmienia się na cały następny rok, do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie w tym roku, zwykle do 20 lutego. Wyjątek to utrata prawa do ryczałtu: wtedy od tego momentu przechodzisz na skalę.
Ile podatku płaci freelancer IT na JDG?
Najczęściej IT na JDG wybiera ryczałt 12% od przychodu. W naszym przykładzie z przychodem 180 000 zł to 18 641 zł podatku rocznie, a razem ze składkami — 49 802 zł. Stawka 8,5% jest możliwa tylko dla usług niezwiązanych z oprogramowaniem i urząd często ją kwestionuje.
Czy Ukrainiec na JDG płaci te same podatki co Polak?
Tak. Stawki, formy, składki i terminy są takie same dla wszystkich, którzy prowadzą działalność w Polsce. Dla Ukraińców różnią się tylko warunki, kto może założyć JDG, a nie podatki.
Co się stanie, jeśli nie wybiorę formy opodatkowania?
Nowa firma jest automatycznie opodatkowana według skali. Firma, która już działa, zostaje na formie z poprzedniego roku.
Źródła
Stan prawny na 29 września 2026 r. Stawki i kwoty na 2026 rok; składki na 2027 rok w artykule o płacy minimalnej 2027. Przykłady są poglądowe i nie zastępują obliczenia na Twoich liczbach.
Biznes.gov.pl — Jaki PIT dla firmy? Jak wybrać formę opodatkowania · Podatki.gov.pl — Wybór formy opodatkowania z działalności gospodarczej · Biznes.gov.pl — Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych · Biznes.gov.pl — Najważniejsze zasady opodatkowania według skali podatkowej · Podatki.gov.pl — Zwolnienie podmiotowe od podatku VAT · ZUS — Wakacje składkowe: wniosek RWS · ISAP — Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (art. 8, art. 12)
Ile zapłacisz do ZUS od stycznia 2027: Płaca minimalna 2027 i składki JDG.